LGB Alliance en ‘Drop the T’: wanneer de letters elkaar loslaten

LGB Alliance en ‘Drop the T’ zijn de twee bekendste namen van een ongemakkelijke gedachte: dat de letters in het acroniem niet vanzelfsprekend dezelfde belangen hebben. De gedachte is zo oud als de T in LGBT, maar kreeg pas na 2015 organisaties, petities en rechtszaken. Dit artikel beschrijft wat er precies gebeurde, wie wat beweerde en hoe de grote belangenorganisaties de eenheid verdedigen. Niet om partij te kiezen, maar omdat het debat laat zien wat een acroniem eigenlijk is: een coalitie, en coalities hebben breuklijnen.

Twee soorten categorieën onder één dak

De letters L, H en B beschrijven een seksuele oriëntatie: op wie iemand valt. De T beschrijft een genderidentiteit: wie iemand zelf is, los van op wie hij of zij valt. Dat verschil staat niet ter discussie; het staat in de woordenlijsten van voor- en tegenstanders en wordt op geslachtofgender.nl uitgebreid uitgelegd. De vraag is wat het verschil politiek betekent. Voor de meerderheid van de beweging is het antwoord: weinig, want beide groepen worden door dezelfde norm uitgesloten en hebben dezelfde tegenstanders. Voor een minderheid is het antwoord: alles, want een beweging die zich om genderidentiteit organiseert, kan de belangen van wie zich om geslacht organiseert niet tegelijk behartigen. Hoe de letters historisch bij elkaar zijn gekomen, staat in het cornerstone-artikel over de groei van het acroniem; hier gaat het om het moment dat ze elkaar begonnen los te laten.

2015: ‘Drop the T’

In november 2015 verscheen op Change.org een petitie onder de naam ‘Drop the T’, ingediend door een anonieme gebruiker die zichzelf omschreef als een groep homoseksuele en biseksuele mannen en vrouwen. De petitie was gericht aan de Human Rights Campaign, GLAAD, Lambda Legal, The Advocate, Out Magazine en HuffPost Gay Voices en vroeg hun de T uit hun gebruik van LGBT te schrappen. Het kernargument luidde dat seksuele oriëntatie en genderidentiteit ‘volstrekt verschillend’ zijn: ‘LGB gaat over seksuele oriëntatie, trans gaat over genderidentiteit.’ De stellers voegden daar de bewering aan toe dat ‘de transgenderideologie niet verenigbaar is met de rechten van vrouwen, homomannen en kinderen’, en klaagden over wat zij zagen als intimidatie van vrouwen en homoseksuelen die kritiek uitten.

De reactie was onmiddellijk en eensgezind. GLAAD-voorzitter Sarah Kate Ellis verklaarde dat GLAAD ‘pal achter de transgendergemeenschap staat en het schandalige en destructieve idee dat de T uit LGBT wordt gehaald ondubbelzinnig verwerpt’. HRC-voorzitter Chad Griffin noemde de petitie ‘ondubbelzinnig fout’ en formuleerde het argument dat sindsdien het standaardantwoord is: ‘Wij zijn één beweging, sterker in onze eenheid. Wij zijn één gemeenschap, punt.’ Binnen enkele dagen stond er een tegenpetitie, ‘We Stand with Trans people – Reject Drop the T’, die volgens de Australische Star Observer ruim 3.200 handtekeningen haalde tegen zo’n 1.600 voor het origineel. Als petitie was ‘Drop the T’ dus een mislukking. Als slogan bleef het.

Het Verenigd Koninkrijk: Stonewall, Pride en de L

Dat de scherpste conflicten zich in het Verenigd Koninkrijk afspeelden, heeft een datum. In februari 2015 kondigde Stonewall, sinds 1989 een uitsluitend lesbische, homoseksuele en biseksuele belangenorganisatie, aan voortaan ook voor transgender personen te campagnevoeren. Directeur Ruth Hunt deed dat na een half jaar gesprekken met meer dan zevenhonderd trans personen en met excuses voor eerdere misstappen van de organisatie. Voor de meeste leden was dat een logische stap; voor een deel van de lesbische achterban begon hier de vervreemding van de organisatie die zij als de hunne beschouwden.

Drie jaar later werd die vervreemding zichtbaar. Op 7 juli 2018 drong een groep van acht vrouwen onder de naam ‘Get the L Out’ zich ongevraagd naar de kop van de Pride-parade in Londen en hield die tien minuten op met spandoeken waarop stond dat ‘transactivisme lesbiennes uitwist’. Pride in London reageerde eerst aarzelend en een dag later met een onomwonden verklaring: ‘We are sorry.’ Het bestuur noemde het gedrag ‘schokkend en weerzinwekkend’ en schreef dat ook de lesbische bestuursleden woedend waren over ‘het niveau van onverdraagzaamheid, onwetendheid en haat’ dat de groep had getoond. Het incident is om twee redenen leerzaam. Het liet zien dat de kritiek niet alleen van buitenaf kwam, en het liet zien hoe een beweging op interne kritiek reageert: niet als op een meningsverschil, maar als op een aanval.

Oktober 2019: LGB Alliance

Op 22 oktober 2019 werd in Conway Hall in Londen LGB Alliance opgericht. De drijvende krachten waren Bev Jackson, in 1970 medeoprichter van het Britse Gay Liberation Front, en Kate Harris, die zichzelf omschrijft als levenslang feministe en lesbisch activiste; Wikipedia noemt daarnaast Allison Bailey, Malcolm Clark en Ann Sinnott als oprichters. De aanleiding was een open brief aan The Sunday Times, ondertekend door tweeëntwintig mensen, waarin Stonewall werd verweten ‘de op geslacht gebaseerde rechten en bescherming van vrouwen te hebben ondermijnd’ en ieder gesprek daarover te hebben geweigerd.

De organisatie formuleert haar bestaansrecht zelf zo: er is ‘een nieuw type homofobie’ dat de gevestigde lhbtq+-organisaties niet aanpakken en ‘in veel gevallen juist verergeren’, omdat zij ‘het idee bevorderen dat gender, hoe je je voelt of kleedt, belangrijker is dan biologisch geslacht’. En: ‘Als lesbiennes, homomannen en biseksuelen wier oriëntatie op geslacht is gebaseerd, geloven wij dat het vervangen van geslacht door gender betekent dat we de discriminatie die wij ondervinden niet meer kunnen benoemen.’ Dat is de intellectuele kern van de hele breuk: als ‘homoseksueel’ betekent dat je valt op mensen van hetzelfde geslacht, en geslacht wordt in taal en wet vervangen door genderidentiteit, dan verliest het woord homoseksueel zijn referent. Dat is een taalkundig argument, en het is precies het soort argument waar deze site over gaat.

De tegenstanders zien iets anders. Politicologen, sociologen en juristen in een reeks vaktijdschriften omschrijven LGB Alliance als ‘trans-exclusionary’ en anti-trans. Pride in London, de Labour Campaign for Trans Rights, het LGBT+ Consortium en de vakbondskoepel TUC noemden de organisatie een ‘hate group’. Het Lagerhuislid John Nicolson vond in december 2020 dat de BBC ‘transfobe groepen’ niet ter wille van de balans aan het woord moest laten. De Britse Fundraising Regulator oordeelde in september 2022 dat de organisatie ‘valse en misleidende’ claims had gedaan door zich de enige LGB-liefdadigheidsinstelling te noemen, en Twitch schrapte haar in december 2022 van de lijst van goede doelen.

De rechtszaak om de liefdadigheidsstatus

In april 2021 registreerde de Charity Commission for England and Wales LGB Alliance als liefdadigheidsinstelling, nadat de toezichthouder had vastgesteld dat de organisatie ‘opruiende en beledigende’ berichten op sociale media had geplaatst en zij had toegezegd haar beleid aan te scherpen. De transjongerenorganisatie Mermaids ging in juni 2021 in beroep, de eerste keer dat een goed doel de registratie van een ander goed doel aanvocht. Het First-tier Tribunal verwierp het beroep op 6 juli 2023, maar niet inhoudelijk: Mermaids had volgens de rechters geen procesbelang, omdat ‘het feit dat Mermaids en de mensen die zij steunt emotioneel en/of sociaal zijn geraakt, onvoldoende is om hun het recht te geven dit beroep in te stellen’. Over de vraag of LGB Alliance een goed doel hoort te zijn, spraken de twee rechters zich niet uit; zij verschilden van mening. Beide kampen claimden de overwinning, wat voor een uitspraak over procesbelang veelzeggend is.

Het model is intussen uitgezaaid. LGB Alliance Ireland werd in oktober 2020 opgericht, een IJslandse tak in september 2020 (later omgedoopt tot Samtökin 22), er kwamen aanvragen in Australië en een Canadese tak die in november 2020 een brief aan het parlement stuurde; de nationale groepen zijn verenigd in LGB International.

Het seksuele hart van het conflict

Achter de institutionele strijd zit een debat dat weinig organisaties graag hardop voeren: dat over seksuele aantrekking zelf. In 2012 muntte de transgender actrice Drew DeVeaux de term cotton ceiling, een variant op het glazen plafond, voor de ervaring van trans vrouwen dat zij in lesbische en queer kringen welkom zijn als vriendin maar niet als partner. Vanuit het andere perspectief is diezelfde ervaring het bewijs dat lesbische vrouwen onder druk worden gezet om een voorkeur op te geven die voor hen de definitie van lesbisch-zijn is: het Engelse debat over ‘genital preferences’.

Het debat kwam in oktober 2021 in de hoofdstroom terecht met een artikel van BBC-journaliste Caroline Lowbridge, gepubliceerd op 26 oktober 2021 onder de kop ‘We’re being pressured into sex by some trans women’. Het artikel steunde onder meer op een enquête van Get the L Out onder tachtig respondenten, van wie 56 procent zei druk te hebben ervaren. De kritiek was fel: een open brief met zo’n twintigduizend handtekeningen eiste excuses, Trans Media Watch sprak van ‘fake news’, en een van de geciteerde vrouwen bleek na publicatie oproepen tot geweld tegen trans vrouwen te hebben gedaan, waarna haar passages werden verwijderd. De BBC verdedigde het stuk aanvankelijk, maar de Executive Complaints Unit oordeelde op 31 mei 2022 dat het op twee punten de nauwkeurigheidsnormen had geschonden: de oorspronkelijke kop gaf ‘een misleidende indruk’ van de strekking en de enquête was gepresenteerd zonder ‘voldoende duidelijk te maken dat zij statistische geldigheid ontbeerde’. De kop werd gewijzigd. Dat is, tot nu toe, het dichtst dat een gezaghebbend medium bij een oordeel over deze kwestie is gekomen: het onderwerp is legitiem, de onderbouwing was dat niet.

Nederland: COC, TNN en de gedempte breuk

In Nederland is de breuk nooit op dezelfde manier uitgevochten. COC Nederland, opgericht in 1946 en daarmee de oudste nog bestaande belangenorganisatie ter wereld, heeft de T en de I zonder zichtbaar interne strijd in zijn missie opgenomen en omschrijft zijn achterban als lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, bi+ personen, trans- en intersekse personen. Belangrijker dan de woorden is de praktijk: bij de behandeling van het wetsvoorstel tot wijziging van de geslachtsvermelding (Kamerstuk 35825) trokken COC, Transgender Netwerk Nederland en de interseksorganisatie NNID gezamenlijk op, vroegen zij de Kamer het voorstel te steunen en keerden zij zich samen tegen de rechterlijke toets voor kinderen onder de zestien. Waar in Londen een homo-organisatie en een transorganisatie tegenover elkaar in de rechtszaal stonden, ondertekenen ze in Den Haag dezelfde brieven.

Een Nederlandse LGB Alliance met vergelijkbare zichtbaarheid is er niet. De kritiek op genderidentiteit als juridisch begrip kwam hier vooral uit feministische hoek, zoals van de stichting Voorzij, die bij de internetconsultatie bezwaar maakte tegen het opnemen van genderidentiteit als discriminatiegrond in het strafrecht omdat feministische kritiek op gender daarmee strafbaar zou kunnen worden. Of de Nederlandse rust betekent dat de belangen hier werkelijk samenvallen, of dat wie twijfelt zich stilhoudt, valt uit de bronnen niet op te maken. Het is in elk geval een verschil met het Verenigd Koninkrijk dat om een verklaring vraagt, en de meest voor de hand liggende is institutioneel: in Nederland loopt de hele regenboogbeweging via één koepel en één ministerie, en wie daarbuiten gaat staan, verliest zijn plek aan tafel.

Hoe de eenheid wordt verdedigd

De belangenorganisaties hebben in tien jaar een vast repertoire ontwikkeld om het acroniem bijeen te houden. Het bestaat uit vier argumenten die het waard zijn om los van elkaar te wegen.

• Gedeelde geschiedenis. Trans personen stonden in 1969 bij Stonewall vooraan, luidt het, en de rechten van homo’s en lesbiennes zijn mede door hen bevochten. Het argument is historisch deels houdbaar, maar zegt niets over de vraag of de belangen vandaag samenvallen.
• Gedeelde tegenstander. Wie trans personen aanvalt, aldus HRC’s Chad Griffin, komt daarna voor de rest. Dit is het sterkste praktische argument en tegelijk een erkenning dat de coalitie op dreiging rust, niet op gelijkenis.
• Verdachtmaking van de criticus. De kritiek wordt niet weerlegd maar gekwalificeerd: ‘hate group’, ‘transfoob’, ‘anti-trans’. Het Londense Pride-bestuur noemde de L-protesteerders in 2018 niet dwalende leden maar dragers van ‘haat’. Dat is retorisch effectief en maakt elk inhoudelijk gesprek onmogelijk; het is bovendien precies wat LGB Alliance Stonewall verweet.
• Herdefinitie van de woorden. Als ‘lesbisch’ wordt omschreven als ‘vrouwen die op vrouwen vallen’ en ‘vrouw’ als genderidentiteit, verdwijnt het conflict in de definitie. Dat is de taalkundige kern van het hele debat, en ook de reden waarom het niet oplosbaar is zolang over die definitie zelf verschillend wordt gedacht.

Daartegenover staat het ongemak van wie de eenheid wel wil, maar de prijs ziet. Tobi Lakmaker noemde de term LHBTQIA+ in 2025 ‘heel zinvol, maar ook best ongemakkelijk’: waardevol voor groepen die nog om erkenning vechten, overbodig geworden voor wie ‘gewoon homo’ is en zich dat kan veroorloven. Het is een eerlijker positie dan beide kampen innemen, en waarschijnlijk de meest voorkomende.

Weging

Het ‘Drop the T’-debat gaat uiteindelijk niet over trans personen en ook niet over homomannen en lesbische vrouwen, maar over wat een acroniem is. Wie het leest als een beschrijving van een bestaande gemeenschap, ziet in LGB Alliance verraad en in ‘Drop the T’ uitsluiting. Wie het leest als een coalitie van groepen met deels gedeelde en deels botsende belangen, ziet een normaal politiek verschijnsel: coalitiepartners die hun inbreng tegen hun opbrengst afzetten. De feiten steunen de tweede lezing. De T zat twintig jaar in het acroniem voordat Stonewall de T ging vertegenwoordigen; de petitie van 2015 mislukte en de slogan bleef; de rechtszaak van 2023 eindigde zonder inhoudelijk oordeel; de Britse omroep kreeg een tik voor de onderbouwing, niet voor het onderwerp. Niets daarvan is afgerond. Wie over de letterbrij schrijft, doet er goed aan de letters niet als vanzelfsprekend te behandelen, en de mensen achter elke letter wel. Waarom ‘eenheid’ in dit debat zo vaak als eufemisme voor ‘zwijgen’ fungeert, komt aan bod in het artikel over eufemismen in het transdebat.