Bronnen & methode

Uitgangspunten

Elk artikel op letterbrij.nl sluit af met een bronnenblok met de woordenboeken, adviezen, documenten en studies waarop de tekst steunt, met jaar en uitgever. We geven de voorkeur aan primaire bronnen: het woordenboeklemma zelf boven een artikel erover, het stijlgidsbesluit zelf boven een samenvatting, het rapport zelf boven een persbericht. Een eerste vindplaats of een jaartal dat we niet kunnen onderbouwen, noemen we niet of formuleren we als benadering.

Belangrijkste brontypen

• Woordenboeken: Dikke Van Dale (edities en online), Oxford English Dictionary, Merriam-Webster, Cambridge Dictionary, met opnamejaren en definitiewijzigingen.
• Etymologie en datering: etymologiebank.nl, Woordenboek van Nieuwe Woorden en andere publicaties van het Instituut voor de Nederlandse Taal, Etymonline.
• Taaladviesinstanties: Taalunie en Taaladvies.net, Genootschap Onze Taal, Neerlandistiek.nl.
• Stijlgidsen en redactiebesluiten: ANP, gepubliceerde richtlijnen van media, mediagidsen van belangenorganisaties, handreikingen van Rijksoverheid en gemeenten.
• Academische literatuur over taal, eufemisme en framing (onder meer Allan en Burridge, Lakoff, Entman) en over de geschiedenis van begrippen als gender (Money, Stoller, Oakley, Butler).
• Rapporten, rechtspraak en Kamerstukken waar woorden juridisch of beleidsmatig zijn gedefinieerd: Cass Review 2024, uitspraak UK Supreme Court 16 april 2025, Transgenderwet, Kamerbrieven.
• Kwaliteitsjournalistiek (NOS, NRC, de Volkskrant, Trouw) voor de verspreiding van woorden en voor publieke reacties, altijd met medium en datum.

Een bekende beperking

Het gratis online woordenboek van Van Dale is sinds december 2025 niet meer beschikbaar en gearchiveerde versies zijn niet altijd toegankelijk. Letterlijke actuele Van Dale-definities citeren we daarom alleen als we ze in een gedrukte editie of een betrouwbare secundaire bron hebben kunnen controleren; anders geven we de strekking weer en zeggen we dat erbij. Opnamejaren ontlenen we waar mogelijk aan het Instituut voor de Nederlandse Taal.

Hoe we wegen en formuleren

Dat een woord bestaat of in Van Dale staat, is een feit; wat het woord doet in een zin, is een analyse. We houden die twee uit elkaar. Over de mensen die een woord gebruiken, oordelen we niet; over de werking van het woord wel, met argumenten. Waar bronnen elkaar tegenspreken over een eerste vindplaats of een datering, vermelden we beide.

Correcties

Zie je een fout, een oudere vindplaats of een betere bron? Mail naar [email protected]. We controleren het, corrigeren waar nodig en vermelden de correctie bij het artikel.